In 2001 gaf Ariel Sharon een interview aan het dagblad Haaretz waarin hij
Israëls strategie die nog steeds geldt, uittekende. Sharon is een man van weinig
woorden en zijn hele visie kan in vier citaten worden samengevat :
1) “De onafhankelijkheidsoorlog is nog niet gedaan.” Het doel is een Joodse staat en daarvoor moet nog land bevrijd worden. Toch is het idee van een Groot-Israël al lang verlaten. Liever een echt Joodse staat dan een groot land. De terugtrekking uit Gaza past hierin en was geen toegeving.
2) “De komende 50 jaar zal er nog geen vrede zijn.” Israël zal geen vredesverdragen tekenen. Er kan enkel sprake zijn van voorlopige overeenkomsten.
3) “Israël moet zijn grenzen nog niet vastleggen.” Er is een feitelijke grens met Libanon in het noorden en een onderhandelde grens met Egypte in het zuiden. Met Syrië is er geen verdrag, met Jordanië wel. Maar de oostgrens is eigenlijk de door de UNO getrokken Groen Lijn tussen Israël en
Palestina. Die wil Israeël niet
erkennen. De oostgrens ligt open.
4) “De grens zal daar liggen waar onze ploeg zijn laatste voren trekt.” Een pathetische uitspraak van Ben Goerion die Sharon overneemt. Niets ligt vast, maar Israël bepaalt de agenda en wil zich niets gezegd laten zijn.
Eerst was Sharon nog voor een terugdrijven van de Palestijnen naar Jordanië, maar toen Amerika dat onverkoopbaar vond, groeide de idee van een driedimensionele oplossing : twee staten op één grondgebied die ieder door een stelsel van tunnels en bruggen volledig gescheiden leven. Apartheid tot in zijn laatste consequenties. Palestina wordt een gatenkaas: Palestijnse zones worden bewust van elkaar gescheiden. Sharon is tegen een muur, omdat die te statisch is. Hekken zijn gemakkelijker te verzetten. Het weghalen van de kolonies uit Gaza is strategie en geen toegeving : geen kolonies in de “Palestijnse gaten”. De Palestijnen worden bijeengedreven in “bantoestans” (Ramallah, Jenin, Bethlehem, Hebron, Qalqilya, Nabloes en nog wat rurale vlekjes) en daartussen wordt zoveel mogelijk terrein ingepalmd door nederzettingen. Een gescheiden wegenstelsel regelt de apartheid. Jeruzalem valt hierbuiten en moet ondeelbaar volledig bij Israël horen. En Israël (en dus ook Jeruzalem) moet zo Joods mogelijk zijn. De Bedouïenen bijvoorbeeld die er wonen, krijgen townships toegewezen. Nog zo’n Zuid-Afrikaans apartheidswoord.
1) “De onafhankelijkheidsoorlog is nog niet gedaan.” Het doel is een Joodse staat en daarvoor moet nog land bevrijd worden. Toch is het idee van een Groot-Israël al lang verlaten. Liever een echt Joodse staat dan een groot land. De terugtrekking uit Gaza past hierin en was geen toegeving.
2) “De komende 50 jaar zal er nog geen vrede zijn.” Israël zal geen vredesverdragen tekenen. Er kan enkel sprake zijn van voorlopige overeenkomsten.
3) “Israël moet zijn grenzen nog niet vastleggen.” Er is een feitelijke grens met Libanon in het noorden en een onderhandelde grens met Egypte in het zuiden. Met Syrië is er geen verdrag, met Jordanië wel. Maar de oostgrens is eigenlijk de door de UNO getrokken Groen Lijn tussen Israël en
4) “De grens zal daar liggen waar onze ploeg zijn laatste voren trekt.” Een pathetische uitspraak van Ben Goerion die Sharon overneemt. Niets ligt vast, maar Israël bepaalt de agenda en wil zich niets gezegd laten zijn.
Eerst was Sharon nog voor een terugdrijven van de Palestijnen naar Jordanië, maar toen Amerika dat onverkoopbaar vond, groeide de idee van een driedimensionele oplossing : twee staten op één grondgebied die ieder door een stelsel van tunnels en bruggen volledig gescheiden leven. Apartheid tot in zijn laatste consequenties. Palestina wordt een gatenkaas: Palestijnse zones worden bewust van elkaar gescheiden. Sharon is tegen een muur, omdat die te statisch is. Hekken zijn gemakkelijker te verzetten. Het weghalen van de kolonies uit Gaza is strategie en geen toegeving : geen kolonies in de “Palestijnse gaten”. De Palestijnen worden bijeengedreven in “bantoestans” (Ramallah, Jenin, Bethlehem, Hebron, Qalqilya, Nabloes en nog wat rurale vlekjes) en daartussen wordt zoveel mogelijk terrein ingepalmd door nederzettingen. Een gescheiden wegenstelsel regelt de apartheid. Jeruzalem valt hierbuiten en moet ondeelbaar volledig bij Israël horen. En Israël (en dus ook Jeruzalem) moet zo Joods mogelijk zijn. De Bedouïenen bijvoorbeeld die er wonen, krijgen townships toegewezen. Nog zo’n Zuid-Afrikaans apartheidswoord.
Er volgt weer een buswissel en we rijden met onze gids Oost-Jeruzalem rond. Vroeger was er een passage Mandelbaum, de eerste checkpoint van Jeruzalem. In die buurt werd ook de eerste kolonie opgericht. Die heeft de stad in twee gehakt. We volgen een parallelweg. Route 43 is alleen voor Israëlieten, de Palestijnen moeten er onderdoor. De gatenkaas in actie. Muren schermen de weg af van de Palestijnse dorpen. We passeren een gevangenis. Bijna geen verschil in afsluiting. Wie net buiten de muren woont, hoort bij Ramallah en moet een pas hebben om Jeruzalem in en uit te gaan. We rijden langs een Palestijnse wijk die bij Oost-Jeruzalem hoorde, maar die buiten de Muur gemanoeuvreerd is, zodat de bewoners elke dag urenlang aan de checkpoints moeten aanschuiven om te gaan werken. Voor Israëlieten staat er een bord dat het gevaarlijk voor hen is om dit gebied in te rijden.
Wat we allemaal nog te zien krijgen ? Hoe het Palestijns gebied rond Jeruzalem ingepalmd wordt door nederzetting (Givat Ze’ev in het noordwesten en Ma’ale Adumim in het oosten). We volgen deze nederzettingen eindeloos lang. Ze breiden almaar uit volgens het principe dat er geen nederzettingen bijkomen maar dat de bestaande wel mogen groeien. Vooral Ma’ale Adumim is een lange uitgerokken worst die Jeruzalem afzoomt. Het is de bedoeling dat deze slang nog verder zal kruipen tot aan de Dode Zee, zodat de Palestijnse Gebieden in twee gesneden worden. We zien vanuit de bus de muur heuvel op heuvel af door het landschap schuiven. Muur is inderdaad een verkeerd woord. Bij voorkeur bouwt men een flink hek met aan de Palestijnse kant een niemandsstrook met patrouilleweg. Het wordt pas een stenen muur waar er door plaatsgebrek geen andere keuze is.
Het is lekker zoeven op de Joodse ringwegen die overal doorheen baggeren. Arabische dorpen aan weerszijde worden door een aarden weggetje en een tunnel met elkaar verbonden. De muur draait en keert en telkens is er een uitleg voor. Bijvoorbeeld om een Palestijnse wijk uit te sluiten, zodat de bewoners dagelijks twee keer de vernederende en tijdrovende checkpoint moeten passeren om in Jeruzalem te gaan werken. De muur breidt het grondgebied van Jeruzalem geweldig uit, zodat Ramallah er nu bijna aan grenst. We komen ook door Abu Dis. President Abbas ging ooit akkoord om Oost-Jeruzalem niet als hoofdstad van Palestina te kiezen. Debuurstad Abu Dis zou hoofdstad worden en er werd in de schaduw van de muur alvast een protserig parlement met annexen gebouwd. Maar zelfs dat mocht van Israël niet meer zijn. Op een bepaald moment volgt de weg de historische zijderoute. Maar plots loopt die dood op de muur. Israël heeft enkel respect voor zijn eigen belangen en principes.
Tussendoor gaat het over de akkoorden van Oslo, de Arabische lente en nog veel meer. In Oslo werd een “gegarandeerde doorgang” van Gaza naar de West-bank beloofd. De akkoorden waren oorspronkelijk in het Frans. In de Engelse vertaling werd dit een “veilige doorgang”. Gevolg, het is nooit veilig genoeg en de doorgang kwam er niet. Ook de toezegging voor een gewaarborgde overgang naar Egypte en een uitweg via de zee werden niet gerealiseerd. Het vliegveld : niet gerealiseerd ! Er kwam wel een helikopterhaven, maar tijdens de “Gegoten Lood”-actie werd die direct opgeblazen. Toen kwam de Arabische lente. Bij Tunesië werd nog gedacht “het zijn toch maar Arabieren”. Maar bij Egypte schoot iedereen wakker, want dat was een bondgenoot. Mikado maakt een vergelijking met het ghetto van Warschau : ook toen had niemand daar een reactie verwacht. De wereld blijft denken in vakjes als “het zijn moslims”. Maar het zijn jongeren die reageren, zonder bindingen met geloof of politiek, die gewoon opkomen voor zichzelf. Mikado is ook hoopvol door de komst van Obama. Er zijn veranderingen in gang gezet die niet meer terug te draaien zijn. Ten slotte pleit hij voor de internationale BDS-boycot van Israël. Het Gaza-flotielje is goed, maar het is een tijdelijke flash. We hebben een boycot op lange termijn nodig.
De rondrit en toelichting waren razend interessant maar weer wat lang uitgevallen. Vier zangers verlaten ons helaas al en blijven in Jeruzalem. Wij doen ons te goed aan alle eetbare resten op de bus en haasten ons naar Beit Ommar. We komen met een uur vertraging aan, maar de betogers hebben op ons gewacht. Weliswaar met een uitgedunde groep trekken we naar een stuk door het Israëlisch leger opgeëist land dat “te dicht” bij een nederzetting ligt. Bedoeling is om er te gaan werken op het veld. De soldaten versperren de weg en er ontstaat een hoogoplopende discussie. Er wordt geroepen en getierd. Op een kleine afstand zetten we onze liederen in. Eerst nog schuchter en ongeordend, maar geleidelijk klinkt het ... we shall not be moved ... you can’t forbid me to sing ... i don’t need to be friends with everyone ... We schuiven altijd maar op, tot we met zijn allen op het “verboden” land staan. Even is het schrikken, als er plots stenen worden opgeraapt. Maar die worden netjes aan de kant geworpen om het land (symbolisch) bewerkbaar te maken. De Beit-Ommarezen zijn erg blij dat hen dat nog eens gelukt is. We keren allemaal samen terug naar de bus. Alles is heel gedisciplineerd, waardig en vastberaden verlopen.
Hij is auteur van “Popular Resistance in Palestine. A History of Hope and Empowerment”. Hij doceert aan de universiteiten van Yale, Birzeit en Bethlehem, en is een onvermoeibaar pleitbezorger van “popular palestinian resistance”. De westerse opdeling in geweldloos en gewelddadig verzet gaat in de Palestijnse traditie niet helemaal op. Popular resistance is niet gewelddadig. Maar als je het geweldloos noemt, roept het negatieve bijbetekenissen op in het arabisch. Verzet is legitiem, wanneer je onder een bezetting moet leven (Vierde Conventie van Genève). Qumsiyeh start zijn boek met het Palestijns verzet in de 19-e eeuw onder de Ottomaans bezetting nog en bij de eerste joodse pogingen om Palestina te koloniseren. Qumsiyeh is zelf ook actief in het verzet en hij was er vannamiddag bij, toen de dorpsbewoners stenen aan de kant gooiden om hun velden klaar te maken om ze te bewerken.
We richten ons in het guest house van
het popular committee in. Daarna maken we een wandeling naar een park dat
de EU Beit Ommar geschonken heeft.
Het is een mooie oase van prieeltjes en
verborgen hoekjes. Er staat een eeuwenoude olijfboom en een graftombe voor de
dorpsmartelaren. Bij de kiosk wordt de
voetbalmatch Valencia - Real Madrid op
volle geluidssterkte geprojecteerd. Het
staat 0-4. Na de wandeling worden we op
BBQ onthaald. Zoveel gastvrijheid. Terwijl we nog nakeuvelen, komt Mousa erbij zitten en doet de actieprincipes van de
Popular Resistance in Beit Ommar uit de
doeken. Een en ander werpt een boeiend
licht op wat we die middag hebben meegemaakt.
Het comité heeft een uitdrukkelijk geweldloze visie op actievoeren. Een eerste belangrijk principe is dat het comité een duidelijke visie heeft hoe de actie moet verlopen en zelf ervoor wil zorgen dat het vooropgestelde scenario ook gevolgd wordt. Dat betekent bijvoorbeeld zelf bepalen wanneer de actie start, maar vooral ook wanneer ze stopt. De actievoerders blijven in groep en willen zich samen sterk voelen om geen angst te hebben. Dicht bij de soldaten zijn is veiliger, omdat ze dan geen traangas kunnen afvuren. Er wordt gepraat met de soldaten. Het zijn ook mensen en ze willen met hen in contact komen. Ze praten Arabisch, maar iemand kan ook Hebreeuws met hen praten of Engels. Internationals en Israëlische activisten zijn zeer welkom, maar er wordt op gelet dat ze het actiemodel delen en ook volgen. Ook de kinderen en jongeren van het dorp worden in het oog gehouden dat ze geen stenen gooien. Ze moeten bij de groep blijven en mogen zich niet afzonderen om iets alleen te ondernemen. Bedoeling is steeds om het eigen land te kunnen betreden en er te werken (bv. stenen verwijderen).
Het comité heeft een uitdrukkelijk geweldloze visie op actievoeren. Een eerste belangrijk principe is dat het comité een duidelijke visie heeft hoe de actie moet verlopen en zelf ervoor wil zorgen dat het vooropgestelde scenario ook gevolgd wordt. Dat betekent bijvoorbeeld zelf bepalen wanneer de actie start, maar vooral ook wanneer ze stopt. De actievoerders blijven in groep en willen zich samen sterk voelen om geen angst te hebben. Dicht bij de soldaten zijn is veiliger, omdat ze dan geen traangas kunnen afvuren. Er wordt gepraat met de soldaten. Het zijn ook mensen en ze willen met hen in contact komen. Ze praten Arabisch, maar iemand kan ook Hebreeuws met hen praten of Engels. Internationals en Israëlische activisten zijn zeer welkom, maar er wordt op gelet dat ze het actiemodel delen en ook volgen. Ook de kinderen en jongeren van het dorp worden in het oog gehouden dat ze geen stenen gooien. Ze moeten bij de groep blijven en mogen zich niet afzonderen om iets alleen te ondernemen. Bedoeling is steeds om het eigen land te kunnen betreden en er te werken (bv. stenen verwijderen).
Onze groep neemt zich vast voor om Beit Ommar verder te volgen. Dit is een heel interessant project, met concrete doelstellingen, overtuigende actiemethoden en een ongelooflijke energie. We zijn echter nog maar pas thuis, wanneer we horen dat in de nacht van 24 op 25 april kolonisten weer afvalwaters over de velden van Beit Ommar hebben geloosd ; in de loop van de dagen erna worden er ‘s nachts 14 minderjarigen van hun bed gelicht ; de garage waar Jean-Louis en Yvonne met een taxi vertrokken naar Jeruzalem moet wegens veiligheidsredenen weg (te dicht bij de “joodse” R60) ; en tijdens de eerstvolgende zaterdagbetoging 30/4 raken Mousa en zijn broer Jounez ernstig gekwetst.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten